De stille verschuiving
Overgewicht onder jongeren stijgt, traditionele jeugdteams lopen leeg, en tegelijk zitten skateparken, pull-up bars en freerun-spots voller dan ooit. Urban sports zijn niet het probleem. Ze zijn het deel van het antwoord dat we nog te weinig faciliteren.
'Jongeren sporten niet meer.' Die zorg leeft breed: bij trainers, bij bestuurders, en bij ouders die zien dat de jeugdteams van hun club leeglopen. Volleybalverenigingen die nauwelijks nog een jeugdlijn rond krijgen, voetbalclubs die teams moeten samenvoegen, het is een terecht signaal. En tegelijk vertelt het maar de helft van het verhaal.
Mike van den Broek, freerun coach bij Minded Motion, ziet de andere helft. Zijn freerun-lessen in Panningen, Venlo, Heythuysen en Asten zitten al jaren vol, met wachtlijsten erbij. En dat is alleen wat er georganiseerd gebeurt, op de spots, in de parken en op de schoolpleinen bewegen er nog veel meer jongeren. Ze sporten dus wel. Alleen niet meer alleen op de plek waar we gewend zijn te kijken.
De grafiek die we moeten buigen
Ondertussen loopt er wél een zorgwekkende lijn. Ongeveer 12,4% van de jongeren (4–17 jaar) heeft overgewicht; bij 18–25-jarigen al 1 op de 4. Sinds 2014 stijgt die lijn duidelijk. Meer schermtijd, minder dagelijkse beweging, slaaptekort, stress, en corona als versneller. Tegelijk valt op: een deel sport fanatieker dan ooit, een ander deel beweegt nauwelijks. De middengroep, die niet vanzelf in een vereniging belandt, is precies de groep die we moeten bereiken.
En dat is waarom urban sports zo relevant zijn. Het zijn sporten die voelen als 'fun' en als community, en die juist de jongeren aantrekken die niet snel voor traditionele sport kiezen. Geen contributie, geen niveau-eis, geen team waar je inkomt of niet. Wel: een plek waar je erbij hoort zodra je komt opdagen. Geen vervanging van de vereniging, maar het deel van de oplossing dat we tot nu toe te weinig hebben gefaciliteerd.
"We zien het aantal freerunners al vijf jaar op rij stijgen. Onze lessen in Panningen, Venlo, Heythuysen en Asten zitten vol."
— Mike van den Broek, freerun coach bij Minded Motion
Van wijkdemo tot doorstroom
Bij Reexz Moves bouwen we, samen met lokale aanbieders, aan de hele keten die een jongere in beweging zet én houdt. Dat begint klein, met een wijkdemonstratie of een spontane spot-take-over die jongeren laat zien dat hun sport hier óók kan. Daarna komen de terugkerende events, waar de scene zichtbaar wordt en groeit. En vervolgens, misschien wel het belangrijkst, de doorstroom: een rechtstreekse lijn naar de vaste aanbieders in de buurt, zoals een freerun-school, een skateclub of een lokale crew. Geen losse activiteiten, maar een aanpak die blijft hangen.
Daarnaast werkt Reexz met een eigen platform waar jongeren levels halen door hun tricks te posten. Bij Reexz Moves gebruiken we de kracht van social media om ze juist fysiek in beweging te krijgen — online zichtbaarheid die buiten op de spot landt.
Urban Summer Venlo is daar het meest aansprekende voorbeeld van: twee dagen skate, freerun, breakdance en BMX op een centrale plek in de stad. We meten daar bewust wat de urban sporter voelt, doet en denkt. Want als de reguliere sportstatistiek deze groep niet ziet, moeten we zelf in beeld brengen wat er gebeurt, en dat doorgeven aan gemeenten en aanbieders die er hun beleid op kunnen bouwen.
Piuspark Panningen: groter dan verwacht
In het Piuspark in Panningen verrijst een skatebaan waarvan de omvang bijna niet te geloven is, een voorziening die zich qua schaal kan meten met grote steden, neergelegd in een dorp van een kleine 9.000 inwoners. Hoe het buiten de regio aankomt, zag Mike van den Broek tijdens een recent freerun-kamp van Minded Motion: deelnemers kwamen van Nijmegen tot Maastricht en liepen vol verbazing langs de bouwplaats.
"Onze freerun-deelnemers riepen aan het einde van het kamp: 'Wij komen binnenkort terug om hier te skaten.' Niet één keer, maar van groep na groep. Als inwoner van Peel en Maas ben ik hier enorm trots op, dit is een plek waar straks kinderen uit Limburg, Brabant en Gelderland samen komen bewegen."
Faciliteer de spot, activeer de scene
Het Piuspark laat zien wat er gebeurt als je niet half kiest: een goed ontworpen vlak wordt een bestemming. Niet elke gemeente hoeft meteen zoiets neer te leggen, een asfaltvlak, een muur, een paar pull-up bars en terugkerende momenten waarop er iets gebeurt, doet al veel. Eén event maakt een spot. Eén spot maakt een gemeenschap. Een les, zoals die van Minded Motion, is dan de plek waar talent zich vervolgens ontwikkelt.
Wil je de overgewicht-grafiek echt buigen, dan moet je de sport faciliteren die de juiste jongeren ook werkelijk aantrekt, én de hele lijn organiseren van eerste kennismaking tot blijvende deelname. Dat is precies wat wij bij Reexz Moves doen: triggeren, zichtbaar maken, activeren, vermaken, talent creëren en laten doorstromen. Naast de vereniging, niet eroverheen.